OPTiK GiZLEME

Empedokles’e göre (M.Ö. 495-435) görme olayı; gözden çıkan çok küçük ışık parçacıklarının eşyaya gitmesiyle meydana geliyordu. İbn el-Heysem ( 965-1038 ) , bu görüşe “Işınlar gözden cisme doğru gitseydi karanlıkta da görmemiz gerekirdi” diyerek karşı çıkar. Zaman içinde değişime uğrayan görme teorisiyle ilgili olarak , 1600 ‘lü yıllarda ; ışık ışınları gözümüzden çıkıyor, diğer cisimlere çarpıyor ve göze geri gelerek görme olayının gerçekleştiğine inanılıyordu. Süpermen’in gözünden lazer ışınlarını çıkarttığı sahneyi anımsatan bu görüş 1900 ‘lü yılların başına kadar etkili oldu. Günümüzde ise ne yazık ki bunun böyle olmadığını artık biliyoruz! Işık kaynağından çıkan ışık ışınları sırasıyla cisimlere çarpıyor, yansıyor ve gözümüze geliyor. Biz de cisimleri görüyoruz. Peki , cisimden yansıyıp gözümüze gelmek üzere yola çıkmış fotonlar, dolambaçlı yollardan geçerek bize ulaşırsa, o an için fark edemeyeceğimiz gizli bir bölme oluşturulabilir mi? Şimdi isterseniz bu bölgelerde gezinmek üzerek ışığı biraz tanıyalım!

 

Parçacık dediğimizde çoğumuzun aklına büyük ihtimalle ; proton, nötron ve elektron geliyor. Aslında kuantum dünyası dediğimiz atom altı dünyasında çok daha fazla parçacık var ve bu parçacıklardan birisi de yazımızın kahramanı olan fotonlardır. Işık, foton denilen kütlesiz ve yüksüz parçacıklardan oluşur. Fotonlar bir ortamda yayılırken parçacık ya da dalga özelliği gösterirler. Fotonların kaynaktan çıktıktan sonra ilerledikleri yollara ise ışık ışınları denir.

 

Çevremizde gördüğümüz cisimler, üzerlerine düşen ışığı yansıtırlar veya soğururlar. Görme olayının gerçekleşmesi için; cisimlerden yansıyan ışık ışınlarının gözümüze ulaşması gerekir. Gözümüze gelirken izlediği yollarda istediğimiz gibi değişiklik yaparak gizli bölmeler oluşturabiliriz.Gözlemci cismi gördüğü sırada bu gizli bölmeleri algılayamaz…

 

 

Işığın kırılmasını açıklayan Fizik yasalarını (Snell yasası) kullanarak hazırladığımız bu deney düzeneğinde gizli bölmelere birşeyler saklamak mümkün…

Görsel : Yeşil renkle gösterilen bölgeler gözlemci tarafından görülemeyen alanları göstermektedir.

 

Düzeneğimiz , ortaokul yıllarında Fen dersinde öğrendiğimiz iki fizik yasasına göre çalışıyor…

 

İnce kenarlı merceklerde (büyüteç=ince kenarlı=yakınsak) ;

1.Asal eksene paralel gelen ışınlar kırıldıktan sonra odak noktasından geçerek mercekten uzaklaşır.(M4 ve M2)

2.Odak noktasından geçerek gelen ışın kırıldıktan sonra asal eksene paralel olarak gider.(M1 ve M3)

Cisimden çıkan ışık ışınları sırasıyla şu merceklerden geçerek kırılır ve yoluna devam eder ; M4, M3, M2 ve M1

 

Deneyi Özetlersek:

1.Duvara yapıştırdığımız kağıt üzerinde yazan Pi sayısından yansıyan ışık ışınları gözlemcinin gözüne ulaşmak üzere yola çıkar

2.Görüntü giderek küçülür.

3.Ortası delik kağıttan geçtikten sonra görüntü büyümeye başlar, ama görüntü terstir.

4.Burada ışık ışınları birbirine paralel gidecektir.Dolayısı ile görüntü boyu sabittir . Buradan baksaydık Pi sayısını tepe takla görecektik.

5.Ters olan görüntünün boyu giderek küçülür.

6.Görüntünün boyu büyümeye başlar ve görüntü düzelmiştir.

7.Görüntünün boyu sabit…

 

Hazırlayan : Ali ÇAĞLAR

Görseller : Alibaba Bilim Evi

Referanslar:
https://tr.0wikipedia.org/wiki/%C4%B0bn-i_Heysem
http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/mod1.html
Bilim Tarihi (Prof.Dr.Mehmet Bayrakdar)

 

 

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*