Seebeck ve Peltier Etkisi

06-04-2016

1823 yılında , Thomas Johann Seebeck adında Estonya’lı bir bilim insanı, farklı cins iki iletken tel kullanarak resimdeki gibi bir halka oluşturdu. Sonra, bu iki telin birbirine bağlandığı yerlerden birini ısıttı. Sonuçlar inanılmazdı! Böylesine basit bir deneyde, telin çevresine yaklaştırdığı pusula sapıyordu. Yani elektrik üretmiş ve bu da manyetik bir alan oluşturmuştu. Ama , ne yazık ki ; Seebeck ,oluşan bu manyetik etkinin nedenini yanlış yorumladı ! Onun hipotezine göre, Dünya’nın kutuplarıyla ekvator arasındaki sıcaklık farkı bu manyetik etkiyi oluşturuyordu !

 

Temocouple

Görsel 1 – A ve B iki farklı iletken teldir. Siyah noktalardan birisi ısıtılır ve diğeri soğutulursa sistemde voltaj farkı oluşur.Bu Seebeck etkisidir.

Halbu ki , üzerinden akım geçen telin çevresinde manyetik alan oluşturduğunu ve pusulanın saptığını bundan 3 yıl önce Hans Christian Ørsted net bir şekilde göstermişti.Danimarkalı fizikçi Hans Christian Ørsted bu önemli hatayı “termoelektrik” terimini türeterek düzeltmiştir.

Sonuçlandırılamayan bu hipotezin çökmesine rağmen Seebeck’in elinde somut bir ürün duruyordu: Elektrik üretmenin başka bir yolu… Bu etkiye günümüzde Seebeck Etkisi deniyor.

SeebeckInstrumentUse

 

Görsel 2 : Seebeck ‘in deney düzeneği

Seebeck’ten 12 yıl sonra 1835’te, Fransız bilim adamı Jean Charles Athanase Peltier ilginç bir etki keşfetti.

Seebeck bağlantı noktalarından birisini ısıtıp diğer noktayı soğutmuş ve elektrik üretmişti.

Peltier ise bağlantı noktalarına doğru akım elektrik verdiğinde, uçlardan birisi soğumuş ve diğer uç ısınmıştı !

Ne yazık ki; Peltier de Seebeck gibi aynı yanılgıya düşmüş bulduğu sonuçları doğru yorumlayamamıştır. Kendi deney sonuçlarını Seebeck’inkilerle ilişkilendirememiştir…

Günümüzde bu iki etki kullanılarak , çoğumuzun adını yeni duyduğu peltierler yapılmıştır.

Araç buzdolaplarında,  lazer soğutma sistemlerinde, mikroişlemci soğutucularında … vb birçok alanda kendine yer bulmuş durumda.

211888617_tn30_0

Görsel 3 : Peltier

Çeşitli ebatlarda peltierler bulunmakla beraber , kibrit kutusu büyüklüğündeki şekildeki peltierin bir yüzeyi ısıtılıp diğer yüzeyi soğutulursa ; Seebeck etkisi oluşuyor ve yaklaşık 1,1 voltluk potansiyel fark üretilebiliyor. Bu potansiyel fark videodaki ressam robotun dc motoruna iletildiğinde , titreşim yaparak rastgele çizimler yapmasını sağlıyor.

VİDEO : BURADA

https://www.youtube.com/watch?v=9snxWjmaLQw

Yakıtı MUM ve BUZ olan Ressam Robot Nasıl Yapılır ?

Yapılışını detaylı bir şekilde görebileceğiniz video aşağıdadır…

VİDEO : BURADA

https://www.youtube.com/watch?v=T1uJzGX7BSw

Bu ressam robot deney düzeneği, AlibabaBilimEvi tarafından tasarlanmıştır.

Referanslar :

http://www.AlibabaBilimEvi.com

https://www.facebook.com/AlibabaBilimEvi/

https://tr.wikipedia.org/wiki/Peltier_so%C4%9Futucu

https://tr.wikipedia.org/wiki/Termoelektrik_etki

Görsel kaynaklar:

Kapak görseli : www.AlibabaBilimEvi.com

Görsel 1 : https://tr.wikipedia.org/wiki/Peltier_so%C4%9Futucu

Görsel 2 : http://thermoelectrics.caltech.edu/thermoelectrics/history.html

Görsel 3 : http://www.AlibabaBilimEvi.com


 

Sayaç


Bu makale 06-04-2016 tarihinde Astronomi Bilim Sitelerinden KOZMiK ANAFOR ‘da yayımlandı. BURADA



fizikist Bu makale 02-05-2016 tarihinde Popüler Bilim Sitelerinden FiZiKiST ‘te yayımlandı. BURADA


Copyright © 2013-2017 Alibaba Bilim Evi . Tüm hakları saklıdır. Makaleler kaynak göstermek koşuluyla istenildiği gibi kullanılabilir...


Ana Sayfa
Youtube
Facebook
Instagram
Paylaşılan dosyalar
Kayıt ol
ABE